BestPixel - Bartnicki Patryk | Fotograf - Retuszer

Zrozumieć aparat #1 – ISO, przesłona, migawka, balans bieli

Pierwsza część z serii “Zrozumieć aparat“: ISO, przesłona, migawka, balans bieli.

Jeżeli szukasz informacji czysto technicznych, lub definicji jak z instrukcji obsługi – to źle trafiłeś. W tej serii postaram się przedstawić i opisać wszystkie zagadnienia i informację dotyczące obsługi aparatu i robienia zdjęć na tzw “chłopski rozum”. Chciałbym przekazać Ci informację w taki sposób, jak sam bym chciał je usłyszeć podczas pierwszych dni mojej przygody z fotografią.

Fotografia ma być zabawą, a cały proces jej wykonywania łatwy i przyjemny. Jak to mówią w internetach – jestem prostym fotografem, jak co mi się podoba, to robię zdjęcia, a nie obliczam skomplikowane wzory matematyczne i kąty padania światła.

 

Zaczynamy…

ISO

ISO – ten parametr określa, jak “czuła, wrażliwa” na światło jest matryca w aparacie.

Dla łatwiejszego zilustrowania porównajmy ISO do żaluzji okiennych (może pamiętacie, takie metalowe blaszki w startych drewnianych oknach, obecnie już bardzo rzadko spotykane), zaś matrycą będzie wnętrze szklarni, w którym się znajdujemy.

 

W bardzo słoneczny, bezchmurny dzień dla dobrego oświetlenia wnętrza naszej szklarni nie potrzebujemy wpuszczać do niej dużej ilości światła, aby dobrze widzieć – ustawiamy żaluzje delikatnie uchylone. (dużo światła – małe ISO)

Gdy zmieniają się warunki, słońce świeci słabiej, zachodzi za chmury, musimy coraz bardziej otwierać żaluzję, abyśmy mogli  wszystko widzieć w naszej szklarni. (słabnie źródło światła – zwiększamy ISO)

A co z tym szumem?
Jest to negatywny skutek zwiększania wartości ISO (matryca bardziej czuła na światło).

Wróćmy do szklarni. Stoimy w jej środku, z każdej strony pada światło. Żaluzje mocno otworzone (duże ISO). Nasza skóra jest bardzo wrażliwa (czułość matrycy), nie trudno sobie wyobrazić jak w tej sytuacji łatwo może dojść do poparzenia słonecznego (powstanie szumu).

Chwila przerwy i przypomnienia dla osób, w których już się zagotowało po tym porównaniu. Tak, szum jest efektem powstałym w ciemnych miejscach zdjęcia, poprzez zwiększenie czułości matrycy, to nie “poparzenie” wnętrza aparatu – a teraz skrolujemy trochę do góry i szukamy “na chłopski rozum” – miało być nie technicznie. OK, wracamy do tematu.

 

Do zapamiętania (bez technicznego bla bla bla): jak jest jasno ustawiamy małą wartość ISO, robi się ciemniej to zwiększamy. Pamiętamy również o tym, że po przekroczeniu pewnej wartości obrazek straci na jakości poprzez pojawienie się szumu… na ale będzie jasny 🙂

 

Czy należy się tak bardzo przejmować szumem? To zależy. Jeżeli oglądasz zdjęcia w małych rozmiarach, bądź wywołujesz niewielkie wydruki, problem szumu nie będzie zbytnio dotkliwy. Poniżej przykład zdjęcia ukazujący ten sam szum dla całego kadru i wycinku w powiększeniu 100% wielkości zdjęcia.

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

Zobacz przykładowe zdjęcia w dużym rozmiarze:

Balans bieli

Balans bieli – tutaj jest już dużo prościej. To nic innego jak temperatura barwna. Za środek podziału przyjmiemy ok 6500K – naturalne kolory jakie widzi nasze oko w dzień. Poniżej tej wartości kolory robią się coraz chłodniejsze (bardziej niebieskie), zaś powyżej kolory cieplejsze (idą w stronę żółtego/pomarańczowego).

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

Jak to w praktyce używać i po co? Znowu uruchamiamy wyobraźnie. Wchodzimy do całkowicie ciemnego pomieszczenia. Na stole kładziemy np. biały kubek. Oświetlamy go za pomocą zimnego źródła światła – powiedzmy, że akurat pod ręką mamy świetlówkę, której temperatura barwna wynosi 3000K. Wykonujemy zdjęcie i nasz biały kubek stał się niebieskim kubkiem. Teraz ten sam biały kubek oświetlamy ciepłym światłem, żarówka 8000K. Efekt jaki uzyskamy to żółty kolor kubka.

Z rozwiązaniem problemu kolorów na zdjęciu przychodzi nam balans bieli. Dzięki niemu podpowiemy naszemu aparatu, jakie światło (temperatura) używamy. W ten sposób kolor biały będzie rzeczywiście biały.

Dla poprawnego ustawienia balansu bieli możemy użyć zdefiniowanych ustawień przez producenta (światło dzienne, błysk, pochmurno itd), bądź samemu stworzyć profil za pomocą np. szarej karty. Dokładny opis jak to wykonać, jak mieszać różne barwy światła opiszę w kolejnych częściach “Zrozumieć aparat“.

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

Zobacz przykładowe zdjęcia w dużym rozmiarze:

Przesłona

Przesłona – jest to ruchomy element w naszym obiektywie, tak to te listki, które się otwierają i zamykają w kształcie przypominającym koło. Na chwilę odwróć aparat, tak abyś widział obiektyw (jeszcze nie wciskaj spustu migawki, selfie zrobisz później) – pokręć teraz wartością przesłony, widzisz jak coś tam się porusza? To właśnie jest przesłona.

 

Przykładowe zdjęcie dla tych co nie wytrzymali i zamiast szukać przesłony, zrobili milion selfików:

ISO, przesłona, migawka, balans bieli - przesłona

Po co więc ona tam jest? Przesłona odpowiada za 2 ważne czynniki, które mają wpływ na to jakie zrobimy zdjęcie. Po pierwsze działa jak kurtyna, czyli decyduje ile światła zostanie wpuszczone przez nasz obiektyw do wnętrza aparatu, oraz (chyba dla niektórych najważniejsze) decyduje o tym jaką uzyskamy głębie ostrości.

 

Wartości przesłony podajemy w f/ i tutaj warto zapamiętać: czym mniejsza wartość f/, tym bardziej jest otworzona przesłona (większy otwór w obiektywie). Dla przykładu, gdy obiektyw ustawimy na przesłonę f/1.4 będzie posiadał większy otwór, niż gdy zmienimy parametr na f/22. Czym mniejsza liczba f/ tym więcej wpadnie światła i zdjęcie będzie jaśniejsze.

 

A co z tą głębią ostrości, pewnie ktoś zapyta. Już tłumaczę. Zaczniemy od tego co to jest głębia ostrości – jest to obszar, w jakim element przechodzi z ostrości do rozmycia. Mała głębia ostrości oznacza szybkie przejście, zaś duża głębia ostrość, powolne przejście w rozmycie. Trzeba pamiętać, o tym że rozmywamy nie tylko drugi plan (tło) za fotografowanym obiektem, ale i obszar znajdujący się przed nim.

Czym mniejsza cyferka f/, tym większe rozmycie (mniejsza głębia ostrości).

 

Przedstawienie głębi ostrości:

ISO, przesłona, migawka, balans bieli - głębia ostrości

Poniżej przykład na zdjęciu jak wpływ ma zmiana wartości przesłony. Nie uwzględniamy tutaj wpływu ilości światła, które zmieni jasność zdjęcia.

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

Zobacz przykładowe zdjęcia w dużym rozmiarze:

Poniżej przykład na zdjęciu jak wpływ ma zmiana wartości przesłony. Uwzględniamy tutaj wpływ ilości światła, które zmieni jasność zdjęcia.

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

Zobacz przykładowe zdjęcia w dużym rozmiarze:

Czas migawki

Czas migawki – jest ostatnim elementem omawianym w #1 “Zrozumieć aparat“. Parametr ten określa jak szybko migawka otworzy się i zamknie odsłaniając matrycę aparatu. Żeby łatwiej to przyswoić i zrozumieć wyobraźmy sobie, że trzymamy przed sobą 2 duże kartki papieru. Jedną w lewej, drugą w prawej ręce. Pomiędzy nimi jest szczelina przez, którą tylko możemy zobaczy co jest przed nami. Teraz przesuwamy obiema kartkami (zachowując szczelinę) od góry do dołu. Prędkość z jaką ruszamy kartkami, a dokładniej mówiąc czas w jakim szczelina przez, którą oglądaliśmy świat, pokazała nam cały obraz – nazywamy czasem migawki. Czym wolniejszy czas migawki, tym nasza szczelina dłużej pozwalała nam rejestrować obraz.

 

Czas migawki ma wpływ na 2 czynniki. Pierwszy to jak długo pozwolimy, aby światło padało na matrycę – wpłynie to na jasność zdjęcia, oraz drugi czynnik, którym jest czas, a dokładniej mówiąc, jak długo będziemy rejestrować zmiany zachodzące w świecie, który fotografujemy.

Jeżeli chcemy “zamrozić” ruch używamy krótkich czasów migawki, zaś dla uzyskania efektu “rozmycia ruchu” stosujemy dłuższe czasy.

Poniżej przykład na zdjęciu jak wpływ ma zmiana czasu migawki. Nie uwzględniamy tutaj wpływu ilości światła, które zmieni jasność zdjęcia.

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

Zobacz przykładowe zdjęcia w dużym rozmiarze:

Poniżej przykład na zdjęciu jak wpływ ma zmiana czasu migawki. Uwzględniamy tutaj wpływ ilości światła, które zmieni jasność zdjęcia.

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

ISO, przesłona, migawka, balans bieli

Zobacz przykładowe zdjęcia w dużym rozmiarze:

W kolejnej części wytłumaczę i pokaże jaki wzajemny wpływ mają na siebie wszystkie wymienione dzisiaj parametry.

Jeżeli uważasz powyższy wpis za przydatny, podziel się nim za znajomymi.

 

*zdjęcia wykorzystane do tego poradnika pochodzą z portalu: PEXELS

Dodaj komentarz

Zamknij menu